باغ باليوز : قريب به « رحمت‌آباد » است . مرحوم ميرزا عبد اللّه خان ، باليوز و كارگزار ، در آن عماراتى فوقانّيه ، توبرتو ، به طرزى خوب و به وضعى مرغوب ساخته ؛ اكنون متصرّف است آن را ميرزا على خان ، خلف آن ، كه جوانى است به حليهء كمالات آراسته و از نقايص ، پيراسته ؛ وى هم ، باليوزى و [ هم ] كارگزارى را دارد و به زبان و خطّ انگليسى ماهر و قادر است . باغهاى ديگر ، در آن حوالى بسيار است مثل باغ جناب ميرزا آقاى تاجر - كه در باغ « زعفرانى » ، نامش برده شد - و غير ذلك ، باغهايى كه از ديگران است . باغ حوض « 1 » : كه آن را « باغ نومشيرى » نيز گويند . در سمت غربى مايل به شمال ؛ و تا شهر مسافتى ندارد . اراضيش قريب يكصد پيمان است ؛ خيابانهاى بسيار دارد و در سمتى [ 521 f ] از آن باغ ، عماراتى عالى است كه دور تا به دور آنها ، درياچه‌اى حلقه‌مانند ساخته و تخته پلى بر آن انداخته‌اند كه به وسيلهء آن ، داخل در آن عمارت مىشوند ( 161 ) . در سمتى ديگر نيز چند دست عمارت ديگر بنا نهاده‌اند و در جانبى ديگر ، آب‌انبارى و مسجدى براى نماز است . توصيف و تعريف اين بستان ، از حيّز تحرير و عرصهء تقرير ، بيرون است ؛ زيرا كه از هر گونه گل و رياحين در آن موجود است و از هر قسم فواكه ، به وجه اكمل در آن به عمل مىآيد . بنياد باغ از مرحوم حاجى ميرزا ابو الحسن خان مشير الملك است . اكنون به ورثه‌اش انتقال يافته [ است ] . باغ بهجت آباد : آن را باغ « صاحب ديوان » هم مىخوانند ؛ در جنب شرقى باغ حوض مشيرى است ( 162 ) . جناب ميرزا فتح على خان صاحب ديوان ، در سال 1301 بنا نهاده ؛ طويله و باربندى بزرگ در جنب آن ساخته و نزديك به در باغ ؛ چند اطاق ديوانى طولانى ، برپا نموده و از هر گونه فواكه ، در آن غرس كرده . ولى مالك بالفعل آن ، عبد اللّه خان ايل بيگى - ولد مرحوم داراب خان ايل بيگى - است كه از خوانين قشقايى است ؛ جوانى است به شوكت و شأن ، معروف و به شجاعت و دليرى ، موصوف ؛ به واسطهء حسن خدماتى كه نسبت به دولت عليّهء ايران از وى به منصّهء شهود رسيده ، ملقّب به صولت الدّوله گرديده [ است ] .

--> ( 1 ) . وجه تسميه اينكه ، حوض دايره مانندى به دور عمارت آن است كه در متن مذكور است .